بازگشت به آموزش بازارها ←

راهنمای کاربردی · حدود ۴ دقیقه مطالعه

آموزش اوراق قرضه؛ بازده، نرخ بهره و ریسک اعتباری

کوپن ثابت به معنی قیمت ثابت نیست. برای تصمیم‌گیری دربارهٔ اوراق باید جریان پرداخت‌ها، حساسیت به نرخ بهره و توان بازپرداخت ناشر را کنار هم ببینید.

شروع مطالعه
تصویر مفهومی سند اوراق، تقویم پرداخت، نرخ بهره و جریان‌های نقدی آینده
تصویر مفهومی اختصاصی؛ نمودار یا دادهٔ زندهٔ بازار نیست.

پس از این راهنما می‌توانید

  • تفکیک کوپن، بازده جاری و بازده تا سررسید
  • تخمین حساسیت قیمت با دیرش
  • شناخت ریسک اعتباری، نقدشوندگی و ارز
درس ۱

شما طلبکار می‌شوید، نه سهام‌دار

اوراق بدهی شرایطی برای پرداخت سود و بازپرداخت اصل دارد. ناشر ممکن است دولت یا شرکت باشد. ارزش اسمی، تاریخ سررسید، نوع نرخ، اولویت طلب و حق بازخرید زودهنگام را بخوانید. قرارداد مشتقه روی اوراق، الزاماً مالکیت خود اوراق و حقوق طلبکار را ایجاد نمی‌کند.

نگهداری تا سررسید فقط در صورت ایفای تعهدات ناشر به بازپرداخت طبق قرارداد می‌انجامد؛ ریسک نکول حذف نمی‌شود. اگر قبل از سررسید به پول نیاز داشته باشید، قیمت بازار و نقدشوندگی تعیین‌کننده‌اند. صندوق اوراق نیز معمولاً مانند یک ورقهٔ منفرد، تاریخ تضمین‌شده‌ای برای بازگشت سرمایهٔ شما ندارد.

درس ۲

کوپن با بازده یکی نیست

کوپن بر مبنای شرایط انتشار پرداخت می‌شود، اما بازده شما به قیمت خرید هم بستگی دارد. بازده جاری، کوپن سالانه تقسیم بر قیمت است و سود یا زیان ناشی از بازپرداخت اصل در سررسید را کامل نشان نمی‌دهد. بازده تا سررسید، نرخ ضمنی جریان‌های نقدی وعده‌داده‌شده در قیمت فعلی است؛ تحقق نتیجه به ایفای تعهد و شرایط نگهداری و بازسرمایه‌گذاری وابسته است.

در بعضی بازارها قیمت به درصد ارزش اسمی نمایش داده می‌شود و مبلغ تسویه شامل بهرهٔ انباشته هم هست. قیمت تمیز و مبلغ نهایی پرداخت را یکی فرض نکنید. برنامهٔ پرداخت و روش روزشماری می‌توانند مقدار بهرهٔ انباشته را تغییر دهند.

درس ۳

چرا رشد بازده می‌تواند قیمت را پایین بیاورد؟

وقتی نرخ بازده مورد مطالبه بالا می‌رود، جریان نقدی ثابت قبلی معمولاً با قیمت پایین‌تری جذاب می‌شود. دیرش تعدیل‌شده، حساسیت تقریبی قیمت به تغییر کوچک بازده را نشان می‌دهد. سررسید بلندتر اغلب حساسیت بیشتری دارد، اما کوپن و ویژگی‌های قرارداد نیز مهم‌اند.

دیرش با زمان باقی‌مانده تا سررسید یکی نیست. رابطهٔ خطی آن تقریب است؛ برای تغییر بزرگ بازده، تحدب و برای اوراق دارای اختیار، تغییر رفتار بازخرید می‌توانند مهم شوند. نرخ بانک مرکزی هم لزوماً هم‌اندازه و هم‌زمان با همهٔ بازده‌های کوتاه و بلند بازار حرکت نمی‌کند.

درس ۴

اعتبار ناشر و ریسک‌های پنهان

بازده بیشتر ممکن است جبران ریسک اعتباری یا نقدشوندگی ضعیف باشد. وضعیت بدهی، توان پوشش پرداخت‌ها، ارز درآمد ناشر و شروط قرارداد را بررسی کنید. رتبهٔ اعتباری یک ورودی تحلیل است، نه ضمانت پرداخت. فاصلهٔ بازده با اوراق مرجع می‌تواند با نگرانی دربارهٔ ناشر افزایش یابد.

برای دارندهٔ حساب با ارز دیگر، بازده اوراق و تغییر نرخ ارز دو جزء جدا هستند. بازخرید زودهنگام ممکن است شما را وادار کند پول را در نرخ پایین‌تر دوباره سرمایه‌گذاری کنید. قبل از معامله، سناریوی نیاز به خروج زودتر و هزینهٔ فروش در بازار کم‌عمق را هم بنویسید.

محاسبهٔ آموزشی · اعداد فرضی

دو محاسبه که نباید با هم اشتباه شوند

یک ورقهٔ فرضی ارزش اسمی ۱۰۰۰ دلار، کوپن سالانهٔ ۴۰ دلار و قیمت تمیز ۹۵۰ دلار دارد. دیرش تعدیل‌شده را صرفاً برای مثال ۵ در نظر می‌گیریم.

مراحل محاسبهٔ مثال
مرحلهنتیجه و تفسیر
نرخ کوپن۴۰ ÷ ۱۰۰۰ = ۴٪
بازده جاری۴۰ ÷ ۹۵۰ ≈ ۴٫۲۱٪؛ با بازده تا سررسید برابر نیست
افزایش فرضی بازده به اندازهٔ ۰٫۵ واحد درصدتغییر تقریبی قیمت: منفی ۵ × ۰٫۰۰۵ = منفی ۲٫۵٪
اثر تقریبی بر قیمت ۹۵۰ دلاریحدود ۲۳٫۷۵ دلار افت؛ قیمت تقریبی ۹۲۶٫۲۵ دلار

تخمین دیرش، سایر عوامل را ثابت و تغییر بازده را کوچک فرض می‌کند؛ تحدب، کوپن دریافتی، بهرهٔ انباشته، هزینه و تغییر اعتبار در آن نیامده‌اند. برای محاسبهٔ بازده تا سررسید، تاریخ و همهٔ جریان‌های پرداخت لازم‌اند.

پیش از ارسال سفارش

  • ناشر، ارز، سررسید و حقوق قراردادی مشخص است.
  • کوپن را با بازده جاری یا بازده تا سررسید اشتباه نگرفته‌ام.
  • دیرش، ریسک اعتبار و امکان بازخرید را بررسی کرده‌ام.
  • مبلغ تسویه، نقدشوندگی خروج و اثر نرخ ارز را می‌دانم.

اشتباه‌هایی که باید بشناسید

  • فرض اینکه کوپن ثابت مانع زیان قیمت می‌شود.
  • انتخاب صرفاً بالاترین بازده بدون بررسی اعتبار.
  • یکی دانستن دیرش و سررسید یا تضمین اصل سرمایه در صندوق اوراق.

خودتان را امتحان کنید

آیا افت نرخ سیاستی بانک مرکزی، رشد قطعی قیمت همهٔ اوراق شرکتی را تضمین می‌کند؟

مشاهدهٔ پاسخ و دلیل

خیر. بازده مورد مطالبهٔ بازار، ریسک اعتباری و نقدشوندگی هم اثر دارند. افزایش نگرانی دربارهٔ ناشر می‌تواند اثر کاهش نرخ عمومی را خنثی کند.

واژه‌های کلیدی

کوپن
پرداخت سود طبق قرارداد ورقهٔ بدهی.
دیرش تعدیل‌شده
معیار تقریبی حساسیت نسبی قیمت به تغییر کوچک بازده.
ریسک نکول
احتمال انجام‌نشدن پرداخت‌های تعهدشده توسط ناشر.

برای مطالعهٔ بیشتر

متن این راهنما به‌صورت مستقل نوشته شده است. منابع رسمی زیر برای بررسی مفاهیم مرتبط معرفی شده‌اند؛ قواعد محصول و مقررات محل فعالیت شما ممکن است متفاوت باشد.

این راهنما آموزشی است و پیشنهاد شخصی خرید یا فروش نیست. مثال‌ها مشخصات محصول ارائه‌شده توسط CAPITEX را تأیید نمی‌کنند.